You are here:wystawy»wystawy 2015»Oneiron & Yan Tomaszewski. Pismo

Oneiron & Yan Tomaszewski. Pismo

  • okres trwania: 5 grudnia 2015 – 23 stycznia 2016
  • kurator: kurator: Stanisław Ruksza
  • dodatkowe: otwarcie: 5 grudnia (sobota) godz. 19:00
ONEIRON (Liga Spostrzeżeń Duchowych) | Czarne karty (karta F) | 1967-1969 ONEIRON (Liga Spostrzeżeń Duchowych) | Czarne karty (karta F) | 1967-1969

Wystawa Pismo wpisuje się w cykl działań Kroniki Archeologie, zestawiający ze sobą odległe chronologicznie dzieła i działania artystów, w których przejawiają się podobne postawy, fascynacje, formy i migrujące teksty kulturowe.

Pismo prezentuje równolegle zestaw słynnych Czarnych Kart legendarnego kręgu ONEIRON oraz ich panopticum - Ouroboros i wybrane artefakty ich działalności z końca lat sześćdziesiątych, a także cykl Yana Tomaszewskiego The quick brown fox jumps over the lazy dog i Preissig Antikva realizowany od 2014 roku.
Te dwie autonomiczne części łączą, z jednej strony, przewrotne i utopijne zabiegi tworzenia alfabetycznych czy leksykalnych adaptacji pisma, z drugiej: geograficzne odniesienie do czeskiej Pragi, służące tworzeniu twórczej konfabulacji, hipotetyczności dzieł sztuki, alternatywnych tekstów i wersji historii sztuki.

Grupę ONEIRON zwaną też Ligą Spostrzeżeń Duchowych (LSD) tworzyli w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Andrzej Urbanowicz, Henryk Waniek, Urszula Broll, Zygmunt Stuchlik i Antoni Halor, a wokół ich działań gromadził się szereg postaci polskiej kontrkultury. Ich istnienie było jednym z najciekawszych przejawów polskiej sztuki psychodelicznej i niezależnej, warte nowych odczytań i reinterpretacji.
Słynny cykl Czarnych Kart, zwany także Leksykonem, Encyklopedią, Nowym Bezpretensjonalnym Pismem Świętym w Obrazach albo Nowym Chaosem w Obrazach jest quasi-surrealistycznym, przewrotnym leksykonem symboli. Trzydzieści czarnych kart na kartonie o formacie 70 x 70 cm przedstawia pozornie nieuporządkowane hieroglify, fantazmaty i osobiste notatki.
Z kolei Ouroboros Oneironu to panopticum grupy z 1968 roku, którzy w reakcji na najazd wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację, stworzyli antologię zawierającą ich teksty i tłumaczenia dotyczące ezoterycznych wątków praskich, mapę Europy Środkowej z Pragą w punkcie centralnym, alchemiczne ryciny, a także pastisz Franza Kafki - nowelę W teatrze autorstwa Henryka Wańka. Ouroboros powstał w ilości dziesięciu egzemplarzy i udostępniany był zaprzyjaźnionym osobom.
Wątek praski Oneironu jest też istotny w kontekście rozumienia 1968 roku nie całkowicie zdominowanego w Polsce wydarzeniami marcowymi, ale otwartego na inne kręgi kontrkulturowe i wydarzenia polityczne tego czasu.

Do Pragi i wątków Czechosłowacji nawiązuje również cykl The quick brown fox jumps over the lazy dog Yana Tomaszewskiego. Tytułowe zdanie to najpopularniejszy anglojęzyczny pangram - zdanie zawierające wszystkie litery alfabetu, używane m.in. przy sprawdzaniu poprawności druku znaków, ale i do zabaw językowych.
Tomaszewski stosuje do pangramu czcionkę Antykwa Preissiga zaprojektowaną w 1925 roku przez czeskiego typografa Vojtecha Preissiga dla czeskiego pawilonu na Międzynarodową Wystawę Sztuki Dekoracyjnej i Wzornictwa w Paryżu. Artysta rozwija sentencję w postaci wielu potencjalnych prac i mitologii powstałych w kręgu czechosłowackiego surrealizmu i kubizmu jako wyraz tożsamości miejsca i czasu, tworząc zarazem wieloznaczną narrację rozpiętą pomiędzy biegunami pozornie sztywnych pojęć: narodowe - kosmopolityczne; rękodzieło - cyfryzacja; męskie - żeńskie; uniwersalne - osobliwe.

Równolegle do wystawy Pismo odbywa się w Kronice indywidualna wystawa Yana Tomaszewskiego Message from Charlotte realizowana wspólnie z Fundacją Imago Mundi.

Podczas otwarcia wykład performatywny Yana Tomaszewskiego oraz koncert X-Navi (Rafał Iwański).
Wstęp wolny!


Yan Tomaszewski (ur. 1984) - polsko-francuski artysta, ukończył Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Pięknych w Paryżu. Wystawy indywidualne: The Boogeyman, Middelheim Museum, Antwerpia 2015; Szczuka's chest, Muzeum Sztuki Łódź, 2014; Museum of Reproduction, Galeria Asymetria, Warszawa 2013; Embellissements, Primo Piano Gallery, Paryż 2012. Wystawy zbiorowe, m.in.: Nouveau Festiwal, Centre Pompidou 2015, The Testers' Salon, Chalet Society, Paryż 2013; Manifesta 9, The deep of the Modern, Genk 2012; Salon de Montrouge, Montrouge 2011.
______________________

Cykl Kroniki Archeologie rozpoczęty został w 2006 roku. Zaprezentowano wówczas równolegle Plany Anety Grzeszykowskiej i Jana Smagi oraz selekcję Zapisu socjologicznego Zofii Rydet. Kuratorzy (Sebastian Cichocki i Stanisław Ruksza) chcieli wówczas ująć „pewne zagadnienia polskiej fotografii konceptualnej jako nietypowego ciągu przyczynowo-skutkowego, pełnego zaskakujących analogii i korelacji” i stwierdzali, że „inspiracje nie zawsze są bezpośrednie, a tzw. odkrycia artystyczne, mimo usilnych działań historyków sztuki, rzadko układają się w ciągi chronologiczne. W większym stopniu niż z linearnym postępem mamy do czynienia z ruchami spiralnymi, niekończącymi się powrotami, regresami i skokami, wiązkami zależności”.
Dwa lata później Ruksza postanowił dokonać innego zestawu, pokazując wystawę Archeologie Jerzego Lewczyńskiego i Mikołaja Długosza - cykle Fotografia naiwna i Negatywy znalezione w NY Lewczyńskiego oraz slide-show Pogoda ładna, aż żal wyjeżdżać i Real Foto Długosza podkreślając istnienie od kilku dekad podobnych postaw archeologicznych, mikrohistorycznych czy quasi-detektywistycznych, bazujących na materiale znalezionym. W 2015 roku na wystawie Plica polonica zestawiono Fotografie pamiątkowe Lewczyńskiego z cyklem A-Z (Gabloty edukacyjne) Andrzeja Tobisa, będące nie pozbawionym humoru zapisem ikonografii ulicy w Polsce czasów transformacji.

wystawy 2015

  • Krzysztof Bartnicki & Marcin Szmandra. Finnegans meet

    Finnegans Meet to księga w formie rolodeksu, której stronicami są wizytówki nawiązujące do postaci z powieści Jamesa Joyce'a Finneganów tren (Finnegans Wake). Zakręć, by obejrzeć; obejrzyj, by zakręci

    5 grudnia 2015 - 23 stycznia 2016
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 5 grudnia (sobota) 2015, godz. 19:00
  • Yan Tomaszewski. Message from Charlotte

    Wystawa Message from Charlotte Yana Tomaszewskiego to wyobrażenie fikcyjnej sytuacji w przyszłości. W apokaliptycznym krajobrazie odnaleziony zostaje relikt przeszłości: kapsuła czasu śląskiego miasta

    5 grudnia 2015 – 23 stycznia 2016
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 5 grudnia 2015 (sobota) godz. 19:00
  • Natalia Bażowska. Luna

    W naturze wilki żyją w zorganizowanych grupach społecznych, są w stanie stworzyć najbardziej złożoną i funkcjonalną strukturę hierarchiczną w świecie zwierząt. Dla grupy hierarchia jest fundamentalna –

    5 grudnia 2015 – 23 stycznia 2016
    kuratorka: Agata Cukierska
    otwarcie: 5 grudnia (sobota) godz. 19:00
  • Oneiron & Yan Tomaszewski. Pismo

    Wystawa Pismo wpisuje się w cykl działań Kroniki Archeologie, zestawiający ze sobą odległe chronologicznie dzieła i działania artystów, w których przejawiają się podobne postawy, fascynacje, formy i m

    5 grudnia 2015 – 23 stycznia 2016
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 5 grudnia (sobota) godz. 19:00
  • Bartosz Sikorski. A chłopaki podpierają ściany

    A chłopaki podpierają ściany to indywidualna wystawa Bartosza Sikorskiego,  układająca się w instalacje - kompozycje, złożone z obrazów, muzyki, projekcji wideo. Jej tytuł nawiązuje do powiedzenia o n

    26.09. – 14.11.2015
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie w Kronice: 26 września (sobota) godz. 19:00
  • Magdalena Starska. Wszystko czuwa

    Twórczość Magdaleny Starskiej to próba oswajania rzeczywistości, interakcje z własną wyobraźnią oraz społeczeństwem, którego paradygmaty (natychmiastowa komunikacja, nastawienie na kumulację dóbr i ni

    26.09. - 14.11.2015
    kurator: Przemysław Chodań
    otwarcie w Kronice: 26 września (sobota) o godz. 19.00
  • Je brûle Paris (Palę Paryż!)

    Czego boi się Europa? I dlaczego zgadzamy się na grę w strach? Z lękiem i z mechanizmami polityki strachu będzie konfrontować wystawa Je brûle Paris przygotowana przez Stanisława Rukszę w Cité interna

    01.09 - 10.09.2015
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 31 sierpnia 2015, godz. 18.00–21.00
  • Trzaski

    Potrzebowałem słowa opisującego ów wir przyjemności i bólu, który odczuwałem w uszach od momentu przebudzenia się aż po noc, jeszcze długo po zamknięciu oczu. Przyszło mi na myśl wyrażenie <<pejzaż dź

    06 - 29.08.2015
    kurator: Piotr Drewko
    otwarcie: 6 sierpnia (czwartek), godz. 19:00
  • WORKERS OF THE ARTWORLD UNITE. Kraków

    Workers Of The Artworld Unite to kolejna edycja popularyzującej, mobilnej wystawy, która posługując się językiem sztuki i działaniami artystycznymi, stawia sobie za cel zobrazowanie aktualnych problemó

    30.05. - 13.06.2015
    Jasny Dom, ul. Biskupia 2/2, Kraków
    otwarcie: 30 maja 2015 (sobota), godz. 17.00
  • MAREK WASILEWSKI. KAMIENIE

    Wystawa Kamienie Marka Wasilewskiego odnosi się do relacji pomiędzy człowiekiem a obiektem kultu w jego najbardziej podstawowym i fizycznym wymiarze. Artysta próbuje zmierzyć się z pytaniem o naturę d

    16.05. - 04.07.2015
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 16 maja 2015 (sobota) godz. 19:00
  • ManuFAktura. O BOGATYCH

    Uprawiana przez anarchistów partyzantka komunikacyjna (np. przejmowanie billboardów i citylightów) jest skutecznym narzędziem walki klasowej. Wystawa O BOGATYCH jest dokumentacją aktów obywatelskiego

    16.05. - 04.07.2015, otwarcie: 16 maja (sobota) godz. 19:00
    kuratorzy: Mikołaj Iwański, Rafał Jakubowicz
    wystawa w ramach Katowice Street Art Festival 2015
  • Mikołaj Małek. Prace

    Indywidualna wystawa Mikołaja Małka, z użyciem wielu rzeczy widzialnych i niewidzialnych oraz tekstem Marcina Cecki.

    28.02 - 18.04.2015
    kurator: Stanisław Ruksza
    otwarcie: 28 lutego (sobota) godz. 19:00 + koncert RSS B0YS
  • Bartosz Zaskórski. Zmyślenie

    Zmyślenie to pierwsza indywidualna wystawa Bartosza Zaskórskiego, prezentująca głównie rysunki artysty, powstałe od 2010 roku.

    28.02 - 18.04.2015
    kurator: Stanisław Ruksza, współpraca kuratorska: Agata Cukierska
    otwarcie: 28 lutego (sobota) godz. 19:00 + koncert RSS B0YS
  • PROJEKT METROPOLIS. Wystawa finałowa

    Artyści: Anna Baumgart, Łukasz Błażejewski, Bogna Burska, Maciej Chodziński, Kuba Dąbrowski, Mikołaj Długosz, Magda Fabiańczyk, Giuseppe Fanizza, Marek Glinkowski, Frederik Gruyaert, Erla S. Haraldsdó

    27.02 - 03.05.2015
    kurator: Stanisław Ruksza, scenografia: Łukasz Błażejewski
    Muzeum Śląskie w Katowicach, CSW Kronika w Bytomiu, Kopalnia Guido w Zabrzu, przestrzeń publiczna miasta Tychy, Czytelnia Sztuki w Gliwicach